Logo
|
Friday 27th May 2022
Logo

epaper

हिमोफिलियायुक्त व्यक्ति र सरकारी कर्मचारीबीच छलफल, २ हजार २५० हिमोफिलियायुक्त व्यक्तिको पहिचान हुन सकेन

पत्ता लगाउन सरकारको सहयोगको अपेक्षा




जनस्वास्थ्य सरोकार, काठमाडौं । नेपालमा करिब ७५ प्रतिशत हिमोफिलियायुक्त व्यक्तिको अहिलेसम्म पहिचान हुन सकेको छैन ।

हिमोफिलिया पहिचानका आधारमा हालसम्म ७५० जना मात्र नेपाल हिमोफिलिया सोसाइटीको सम्पर्कमा आएका छन् । बाँकी २ हजार २ सय ५० जनाको पहिचान हुन सकेको छैन ।

यसका लागि सरकारको सहयोग आवश्यक भएको विश्व हिमोफिलिया महासंघको सहयोगमा नेपाल हिमोफिलिया सोसाइटीले राजधानीमा आयोजना गरेको सरकारी पदाधिकारीहरुसँगको अन्तक्र्रियाका कार्यक्रममा सो जानकारी दिइएको हो ।
विश्व हिमोफिलिया महासंघको तथ्यांक अनुसार प्रति ५ हजार पुरुष जन्ममा १ जना हिमोफिलिया समस्या लिएर जन्मन्छन् ।

जनसंख्याको अधारमा नेपालमा करिब ३ हजार हिमोफिलियायुक्त व्यक्ति रहेको अनुमान छ । जनचेतनाको अभावका कारण सबै व्यक्ति सम्पर्कमा आउन सकेका छैनन ।


नेपाल हिमोफिलिया सोसाइटीका वरिष्ठ उपाध्यक्ष वरुण खकुरेलले वाल्यावस्थामा आफ्नो ०.१ क्लटिङ फ्याक्टर भएको बताउँदै बाल्यावस्थामा हिमोफिलिया व्यक्ति पहिचान गर्न सकिने बताउनुभयो । शरीरमा फ्याक्टरको अभावमा हिमोफिलिया हुने गर्छ । हिमोफिलिया भएका व्यक्तिहरुमा रक्तश्राव भएर हुने पीडा प्रशव पीडाभन्दा पनि बढी हुने खकुरेलले अनुभव सुनाउनुभयो ।
हालसम्म बीर अस्पताल, सिभिल सर्भिस हस्पिटल, कान्ति बाल अस्पताल, पोखरा अस्पताल, सुर्खेत अस्पताल, कोशी अञ्चल अस्पतालगरी ७ वटा अस्पतालमा हिमोफिलिया केयर युनिट रहेको छ ।

सरकारले पर्याप्त फ्याक्टर उपलब्ध गराउन नसक्दा करिब ९० प्रतिशत औषधि विदेशी दातृ संस्था विश्व हिमोफिलिया महासंघको दानमा परनिर्भर भएको सोसाइटीका उपाध्यक्ष मुकुन्द मणि घिमिरको भनाइ रहेको छ ।


करिब ७० हिमोफिलिया प्रतिशत फिमेल करियर मेल सफरर हुने भएकाले हिमोफिलियायुक्त बालकको जन्म भएपछि श्रीमानले हेला गर्ने, छोडिदिने समस्या पनि यदाकदा सुन्नमा आउँछ । मनोसामाजिक समस्या, अत्यधिक जोखिमयुक्त जीवन, बहुअपाङता, मृत्युको त्रास र मानसिक तनावमा वस्न बाद्य छन् हिमोफिलियायुक्त व्यक्ति । पेट, मस्तिष्क,, छाति, घाँटीमा रक्तश्राव हुँदा तत्काल उपचार नपाएमा व्यक्तिको मृत्युसमेत हुनसक्छ ।


हिमोफिलियुक्त व्यक्तिका लागि आवश्यक पर्ने फ्याक्टर निकै महँगो छ । फ्याक्टर खरिदमा एकजना हिमोफिलियायुक्त व्यक्तिका लागि बार्षिक रुपमा ५ लाख रुपियाँ खरीद हुने गरेको छ ।

सरकारले उपलब्ध गराएको बजेट कम भएकाले यसको बृद्धिका लागि सरोकारवालाहरुले माग गरेका छन् । चालू आर्थिक वर्षमा बाग्मति प्रदेशले एक करोड, प्रदेश १ ले १ करोड, गण्डकी प्रदेशले २ लाख र कर्णाली प्रदेशले ५ लाख रुपियाँ फ्याक्टर खरीदका लागि बजेट छुट्याएका छन् ।


चोटपटक लाग्न दिन नहुने, शल्यक्रिया जोखिमपूर्ण हुने भएकाले बाँच्न र बचाउन निकै चुनौतिपूर्ण रहेको छ ।

सो अवसरमा नयाँ दिल्लीस्थित अल इन्डिया इन्स्टिच्युट अफ मेडिक साइन्सेस (एम्स) को हिमोफिलिया विभागकी प्रा.डा. ट्युलिक सेठी, अर्थ, स्वास्थ्य मन्त्रालयका पदाधिकारी, स्थानीय निकायका कर्मचारी, पत्रकार, विभिन्न सरारकोवाला संघ संस्थाका पदाधिकारी, घनश्याम खतिवडालगायतका सांसदहरुले हिमोफिलियायुक्त व्यक्तिहरुको पहिचान र सुरक्षाका लागि सरकारको समन्वय र सहयोगको आवश्यकता औंल्याएका थिए ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्